Бұл бөлімде туған жер ұғымының мазмұны түсіндіріліп, зерттелетін ауыл, қала немесе өңірдің шекарасы белгіленеді. Тақырыптың таңдалу себебі, зерттеу бағыты, пайдаланылатын дереккөздер және жұмыстың жалпы құрылымы қысқаша таныстырылады. Оқырман жобаның қандай мәселеге жауап беретінін және оның нәтижесі кімге пайдалы болатынын осы бөлімнен түсінеді.

Бұл теориялық бөлімде «туған жер», «өлке», «өлкетану» ұғымдарына анықтама беріледі. Өлкетанудың тарих, география, мәдениет және экология салаларымен байланысы көрсетіледі. Сонымен бірге жергілікті мұраны зерттеу оқушының тарихи санасын, азаматтық жауапкершілігін және өз өңіріне ұқыпты қарым-қатынасын қалай қалыптастыратыны нақты мысалдар арқылы сипатталады.

Бөлімде зерттелетін өңірдің Қазақстан картасындағы орны, көршілес аумақтары, жер бедері, климаты, өзен-көлдері, топырағы, өсімдіктері мен жануарлары қарастырылады. Географиялық мәліметтер карта, кесте немесе сызба арқылы беріледі. Табиғи жағдайлардың халықтың қоныстануына, шаруашылығына және күнделікті өміріне әсері түсіндіріледі.

Бұл теориялық тарауда туған өлкенің пайда болу тарихы, ежелгі және ортағасырлық кезеңдері, әкімшілік өзгерістері мен маңызды тарихи оқиғалары жүйеленеді. Археологиялық ескерткіштер, көне қоныстар және тарихи тұлғалар туралы мәліметтер уақыт ретімен беріледі. Деректердің қайдан алынғаны көрсетіліп, аңыз бен ғылыми фактінің айырмашылығы түсіндіріледі.

Бөлімде өңірге тән салт-дәстүрлер, тілдік ерекшеліктер, қолөнер, ұлттық тағамдар, фольклор және сәулет нысандары сипатталады. Туған жерден шыққан ақындар, ғалымдар, батырлар, өнер қайраткерлері немесе қоғам белсенділері туралы қысқаша дерек беріледі. Мәдени мұраны сақтаудың жолдары мен оның жергілікті бірегейлікті қалыптастырудағы орны ашылады.

Бұл бөлімде жобада қолданылатын зерттеу тәсілдері түсіндіріледі: әдебиеттерді талдау, картамен жұмыс, бақылау, фотобекіту, мұражай материалдарын қарастыру және жергілікті тұрғындармен сұхбат жүргізу. Әр әдістің мақсаты, қолдану тәртібі және дерек сенімділігін тексеру жолдары көрсетіледі. Этикалық талаптар мен қауіпсіздік ережелеріне де назар аударылады.

Практикалық бөлімде жиналған мәліметтер негізінде туған өлкенің табиғи, тарихи және мәдени нысандары іріктеледі. Олардың орналасуы картаға белгіленіп, әр нысанға атауы, қысқаша сипаттамасы, тарихи немесе табиғи құндылығы жазылады. Фото, сұхбат үзінділері және бақылау нәтижелері қосымша дәлел ретінде пайдаланылады.

Бұл тарауда жиналған деректер салыстырылып, туған өлкенің басты ерекшеліктері мен өзекті мәселелері анықталады. Дайын карта, буклет немесе таныстырылымның мазмұны түсіндіріліп, ақпаратты таңдаудың негіздері көрсетіледі. Қорғау кезінде сөйлеу жоспары, көрнекілікті пайдалану тәртібі және қойылған сұрақтарға нақты жауап беру жолдары ұсынылады.

Қорытынды бөлімде зерттеу барысында анықталған негізгі тарихи, географиялық және мәдени мәліметтер жинақталады. Жобаның бастапқы міндеттері қаншалықты орындалғаны, әзірленген өнімнің практикалық пайдасы және туған өлкені танытуға қосатын үлесі көрсетіледі. Сонымен қатар табиғи нысандарды қорғау, ескерткіштерді сақтау және әрі қарай зерттеу бағыттары ұсынылады.

Бұл бөлімде жобаны дайындау кезінде пайдаланылған оқулықтар, ғылыми және өлкетану басылымдары, энциклопедиялар, архив немесе мұражай материалдары, карталар және ресми интернет-ресурстар көрсетіледі. Әр дереккөздің авторы, атауы, жарияланған жылы немесе оған қол жеткізілген күні жазылады. Тізім ақпараттың тексерілуін және зерттеу жұмысының академиялық талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етеді.