Бұл бөлімде критериалды бағалау тақырыбының білім беру жүйесіндегі орны қысқаша сипатталады. Бағалаудың оқушы жетістігін анықтаудағы қызметі, түсінікті өлшемдерге сүйену қажеттілігі және жобаның қарастыратын негізгі бағыттары көрсетіледі. Сонымен бірге тақырыптың өзектілігі мен практикалық мәні түсіндіріліп, оқырманға кейінгі теориялық және қолданбалы бөлімдердің логикасы таныстырылады.

Бұл тарауда критериалды бағалаудың педагогикалық анықтамасы және оның дәстүрлі бағалаудан айырмашылығы ашылады. Объективтілік, ашықтық, нақтылық, жүйелілік және оқушының оқу мақсатына бағдарлануы сияқты негізгі қағидаттар түсіндіріледі. Бағалау нәтижесі оқушы тұлғасын емес, нақты оқу әрекеті мен оның орындалу сапасын сипаттауы керектігі мысалдар арқылы беріледі.

Бөлімде критериалды бағалаудың негізгі құралдары өзара байланыста қарастырылады. Бағалау критерийі оқу мақсатын өлшенетін талапқа айналдырады, дескриптор тапсырманы орындау белгілерін нақтылайды, ал рубрика сапа деңгейлерін бір жүйеге келтіреді. Әр құралды құрастыруға қойылатын талаптар мен жиі кездесетін қателер, соның ішінде жалпылама және тексерілмейтін тұжырымдар талданады.

Бұл тарауда бағалаудың екі негізгі түрі салыстырылады. Қалыптастырушы бағалаудың сабақ үстінде кері байланыс беріп, оқушының келесі әрекетін анықтауға бағытталатыны, ал жиынтық бағалаудың бөлім, тоқсан немесе оқу кезеңі соңындағы нәтижені тіркейтіні түсіндіріледі. Олардың мақсаты, уақыты, құралдары және мұғалім мен оқушы үшін ақпараттық қызметі кесте түрінде жүйеленеді.

Бөлімде жүйенің негізгі артықшылықтары: бағалаудың ашықтығы, субъективтіліктің азаюы, өзін-өзі бағалаудың дамуы және оқу нәтижесіне бағытталу мүмкіндігі қарастырылады. Сонымен қатар критерийлерді дұрыс құрастырмау, дескрипторлардың шамадан тыс көбеюі, мұғалімнің уақыт тапшылығы және оқушылардың жаңа талаптарға бейімделуі сияқты шектеулер талданады.

Бұл практикалық бөлімде критериалды бағалауды сабаққа енгізудің реті беріледі: оқу мақсатын анықтау, тапсырма дайындау, бағалау критерийлерін құру, дескрипторларды жазу, оқушы жұмысын талдау және кері байланыс ұсыну. Әр кезеңнің мұғалім әрекетіне және оқушының оқу қадамына әсері түсіндіріліп, бағалау сабақ мақсатына қызмет етуі керектігі көрсетіледі.

Бұл бөлімде нақты оқу тапсырмасы негізінде рубрика құрастыру үлгісі ұсынылады. Тапсырманың мақсаты, бағалау критерийлері, дескрипторлары және жұмыс сапасының деңгейлері бір кестеде көрсетіледі. Үлгі оқушының мазмұнды түсінуін, дәлел келтіруін және қорытынды жасауын қалай бағалауға болатынын түсіндіреді, сондай-ақ рубриканы басқа пәндерге бейімдеу жолын сипаттайды.

Бұл тарауда бағалау нәтижесін жай ғана ұпай ретінде тіркемей, оны оқуды жақсарту үшін пайдалану жолдары қарастырылады. Мұғалімнің нақты кері байланысы, оқушының өзін-өзі және өзара бағалауы, қателерді талдау және келесі оқу мақсатын белгілеу тәсілдері сипатталады. Сонымен бірге бағалау деректерін талдау арқылы сыныпқа ортақ қиындықтарды анықтау мүмкіндігі көрсетіледі.

Қорытынды бөлімде критериалды бағалаудың мәні мен білім беру үдерісіндегі негізгі қызметтері жинақталады. Критерийлер мен дескрипторлардың бағалауды ашық әрі дәлелді етуге ықпалы, қалыптастырушы кері байланыстың оқу нәтижесін жақсартудағы орны және жүйені қолданудағы мұғалім жауапкершілігі тұжырымдалады. Практикалық үлгінің тақырыпты түсіндірудегі маңызы да қысқаша белгіленеді.

Бұл бөлімде жобаны дайындау кезінде пайдаланылған дереккөздер көрсетіледі. Оларға педагогика және бағалау теориясы бойынша оқулықтар, ғылыми мақалалар, білім беру ұйымдарына арналған әдістемелік ұсынымдар және оқу бағдарламалары жатады. Әр дереккөз авторы, атауы, жарияланған жылы және қажет болған жағдайда электрондық сілтемесі арқылы рәсімделіп, ақпараттың тексерілуіне мүмкіндік беріледі.